ចិន កំពុងសម្លឹងលូកដៃចូលរៀបចំសណ្ដាប់ធ្នាប់ពិភពលោកឡើងវិញ ខណៈឥទ្ធិពលរបស់អាម៉េរិក ធ្លាក់ចុះ

ជាក់ស្ដែងកាលពីខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ ខណៈដែលអាម៉េរិក បានប្រកាសដកខ្លួនចេញពីអង្គការអន្តរជាតិ រហូតដល់ទៅ៦៦អង្គការ ចិន បានទទួលស្វាគមន៍មេដឹកនាំមកពីប្រទេសធំៗជាច្រើនរួមមាន ប្រទេសកាណាដា ហ្វាំងឡង់ និងចក្រភពអង់គ្លេស ជាដើម។ តើនេះគឺជាសញ្ញានៃការផ្លាស់ប្តូរយុគសម័យថ្មី ដែលចិននឹងក្លាយជាអ្នកកំណត់សណ្ដាប់ធ្នាប់ពិភពលោកមែន ឬយ៉ាងណា?

មហិច្ឆតារបស់ទីក្រុងប៉េកាំង ក្នុងចង់លូកដៃចូលរៀបចំសណ្ដាប់ធ្នាប់ពិភពលោកឡើងវិញកាន់តែលេចរូបរាងច្បាស់ ក្រោយប្រធានាធិបតីចិន លោក ស៊ី ជីនពីង បានលើកឡើងក្នុងជំនួបជាមួយនាយករដ្ឋមន្ត្រីអង់គ្លេស លោក កៀរ ស្តាម័រ (Keir Starmer) ថា ពិភពលោកត្រូវការកសាងប្រព័ន្ធពហុប៉ូលដែលស្មើភាពគ្នា និងមានសណ្ដាប់ធ្នាប់រៀបរយ។ ការថ្លែងបែបនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីយុទ្ធសាស្ត្ររបស់ចិន ក្នុងការបំពេញចន្លោះប្រហោង ដែលអាម៉េរិក បានបន្សល់ទុកក្រោយការបោះបង់ចោលគំនិតផ្ដួចផ្ដើមលើអាកាសធាតុ ពលកម្ម និងទេសន្តរប្រវេសន៍។

សូមបញ្ជាក់ថា សហរដ្ឋអាម៉េរិក បានដកខ្លួនចេញពីអង្គការអន្តរជាតិ ព្រមទាំងគំនិតផ្តួចផ្តើមសំខាន់ៗរួមមាន គំនិតផ្ដួចផ្ដើមលើអាកាសធាតុ កម្លាំងពលកម្ម និងទេសន្តរប្រវេសន៍ជាដើម ដោយធ្វើឱ្យប្រទេសចិន មានឱកាសជ្រៀតខ្លួនចូលដើម្បីទទួលបានការទទួលស្គាល់។

ការស្ទង់មតិលើប្រទេសចំនួន២១ បានរកឃើញថា ប្រទេសភាគច្រើនរំពឹងថា ឥទ្ធិពលរបស់ប្រទេសចិននឹងកើនឡើងខ្លាំងក្នុងរយៈពេលមួយទសវត្សរ៍ខាងមុខ។ ក្រុមអ្នកវិភាគនិយាយថា ប្រទេសចិននឹងតាមទាន់សហរដ្ឋអាម៉េរិក យ៉ាងឆាប់រហ័ស ទោះបីជាវាមិនទាន់ជែងឈ្នះ ឬវ៉ាដាច់សហរដ្ឋអាម៉េរិក យ៉ាងណាក៏ដោយ។ យុទ្ធសាស្ត្ររបស់ប្រទេសចិន ផ្តោតលើតំបន់ Global South ដែលរួមបញ្ចូលទាំងបណ្ដាប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍នៅអាស៊ីអាហ្វ្រិក អឺរ៉ុប និងអាម៉េរិកឡាទីន។ គំនិតផ្តួចផ្តើមខ្សែក្រវាត់ និងផ្លូវ (BRI) របស់ប្រទេសចិន គឺជាឧបករណ៍សំខាន់មួយ ទោះបីជាប្រទេសចិន បានកាត់បន្ថយគម្រោងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធធំៗដោយសារតែហានិភ័យហិរញ្ញវត្ថុក៏ដោយ។ ទិន្នន័យសេដ្ឋកិច្ចវិជ្ជមានរួមទាំងកំណើនសេដ្ឋកិច្ចក្នុងរង្វង់៥% និងអតិរេកពាណិជ្ជកម្មឈានដល់កម្រិតកំណត់ត្រានៅឆ្នាំ២០២៥ បានបង្ហាញពីភាពធន់របស់ប្រទេសចិន ដែលភាគច្រើនដោយសារតែការនាំចេញទៅកាន់ប្រទេសនានាជុំវិញពិភពលោកក្រៅពីសហរដ្ឋអាម៉េរិក។

ប្រទេសចិន ក៏មានការសម្របសម្រួលល្អជាមួយរុស្ស៊ី និងកូរ៉េខាងជើងផងដែរ ដោយបោះឆ្នោតគាំទ្រពួកគេនៅក្នុងអង្គការសហប្រជាជាតិ លើបញ្ហានានាដូចជាបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្ស និងបញ្ហាសង្គ្រាមនៅអ៊ុយក្រែន ជាដើម។ ក្រុមអ្នកជំនាញនិយាយថា ភាពជាដៃគូទាំងនេះភាគច្រើនជាប្រតិបត្តិការ ដែលជំរុញដោយការប្រឆាំងរួមគ្នាចំពោះសហរដ្ឋអាម៉េរិក។

ក្រុមអ្នកវិភាគសង្កត់ធ្ងន់ថា គោលដៅរបស់ប្រទេសចិន មិនមែន ដើម្បីជំនួសកន្លែងសហរដ្ឋអាម៉េរិក ឬឡើងជាបងធំទី១របស់ពិភពលោកនោះទេ ប៉ុន្តែគឺដើម្បីរក្សាការកាន់អំណាចរបស់បក្សកុម្មុយនីស្តចិននៅក្នុងស្រុក។ ការចូលរួមនៅក្នុងបណ្ដាស្ថាប័នអន្តរជាតិ ដូចជាអង្គការសុខភាពពិភពលោកជាដើមបានបង្ហាញថា ប្រទេសចិន មានការប្រុងប្រយ័ត្ន និងជាយុទ្ធសាស្ត្រជាជាងស្វះស្វែង ដើម្បីគ្រប់គ្រងត្រួតត្រាពិភពលោកទាំងស្រុង។

នៅក្នុងតំបន់អាស៊ី-ប៉ាស៊ីហ្វិក ប្រទេសចិន កំពុងពង្រីកវត្តមានយោធារបស់ខ្លួននៅជិតកោះតៃវ៉ាន់ និងនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ ខណៈដែលខ្លួនកំពុងស្វះស្វែងទប់ឥទ្ធិពលរបស់សហរដ្ឋអាម៉េរិក ក្រុមអ្នកជំនាញនិយាយថា ក្រុងប៉េកាំង មិនអាចគ្រប់គ្រងតំបន់ Global South បានទាំងស្រុងនោះទេ ដោយសារតែការចូលរួមរបស់សហរដ្ឋអាម៉េរិកនៅតែរឹងមាំ៕

ដោយ: តែម សុខុម