លោកបណ្ឌិត គិន ភា អ្នកជំនាញវិទ្យាសាស្រ្តនយោបាយ បានចាត់ទុកការប៉ុនប៉ងចង់លុបចោលអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នាឆ្នាំ២០០០ របស់ភាគីថៃ គឺបានបង្ហាញពីមហិច្ឆតា និងចេតនាទុច្ចរិតក្នុងការត្រួសត្រាយផ្លូវ ដើម្បីឈ្លានពានកម្ពុជា ដោយកម្លាំង ដ្បិតកន្លងមកពួកគេបានឈ្លានពាន និងកាន់កាប់លើទឹកដីកម្ពុជា ដោយខុសច្បាប់ជាច្រើនទីតាំងរួចមកហើយ។ បើតាមអ្នកជំនាញរូបនេះ តាមទិដ្ឋភាពច្បាប់ ភាគីថៃ មិនអាចលុបចោល MOU ឆ្នាំ២០០០ ដោយឯកតោភាគីបាននោះទេ ក៏ប៉ុន្តែប្រសិនបើថៃ មានះចង់លុបចោលមែននោះ វានឹងផ្តល់ភាពស្មុគស្មាញដល់ដំណើរការដោះស្រាយបញ្ហាដោយសន្តិវិធីជាក់ជាពុំខាន។ ជាការកត់សម្គាល់របស់អ្នកជំនាញរូបនេះ ភាគីថៃ លែងគោរពច្បាប់អន្តរជាតិ និងមិនខ្វល់ពីការខាតបង់កេរ្តិ៍ឈ្មោះលើឆាកអន្តរជាតិ ទៀតហើយ ដូច្នេះអ្វីដែលកម្ពុជា អាចបន្តធ្វើបានក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែននេះ គឺការបន្តជំរុញយន្តការការទូត និងច្បាប់អន្តរជាតិ ព្រមជាមួយការពង្រឹងវិស័យការពារជាតិរបស់ខ្លួនឱ្យបានខ្លាំង និងរឹងមាំថែមទៀត។
ជាមួយគ្នានេះ លោក សេក សុជាតិ អ្នកប្រឹក្សាយោបល់ផ្នែកអភិវឌ្ឍន៍ផ្នត់គំនិត និងការស្រាវជ្រាវ បានចាត់ទុកការប៉ុនប៉ងចង់លុប MOU ឆ្នាំ២០០០ របស់ភាគីថៃ គឺជាគោលនយោបាយចិត្តសាស្រ្ត ដើម្បីគំរាមកម្ពុជា ក្នុងចេតនាចង់កេងចំណេញ និងឈ្លានពានដែនដីរបស់កម្ពុជា។ អ្នកជំនាញរូបនេះបានសង្កត់ធ្ងន់ថា តាមរយៈការរំលោភលើច្បាប់អន្តរជាតិនេះ ថៃ គ្មានឆន្ទៈក្នុងការដោះស្រាយវិវាទព្រំដែនជាមួយកម្ពុជា ដោយសន្តិវិធីឡើយ ដូច្នេះវាដល់ពេលហើយដែលកម្ពុជា គួរធ្វើការជាមួយស្ថាប័នអន្តរជាតិ ដោយដាក់ការតវ៉ា និងប្តឹងទៅកាន់តុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ ដើម្បីឱ្យជួយដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែននេះ និងធានាថា ការលុបចោលដោយឯកតោភាគីពីសំណាក់ភាគីថៃ នឹងមិនប៉ះពាល់ដល់ដែនអធិបតេយ្យភាពរបស់កម្ពុជា។
អត្ថបទគួរអាន
ដោយឡែក លោកបណ្ឌិត ញិល រដ្ឋា អ្នកជំនាញវិទ្យាសាស្ត្រនយោបាយ និងសេដ្ឋកិច្ចអន្តរជាតិ យល់ឃើញថា ចេតនាដែលថៃ ចង់លុបចោល MOU ឆ្នាំ២០០០ ដោយឯកតោភាគីនេះ គឺដើម្បីបង្វែរអារម្មណ៍របស់សាធារណជនថៃ ចេញពីវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចផ្ទៃក្នុង និងរុញកំហឹងប្រជាជនឱ្យងាកទៅចាប់អារម្មណ៍លើរឿងព្រំដែនវិញ។
អ្នកជំនាញរូបនេះបានសង្គត់ធ្ងន់ថា ការគំរាមលុបទាំង MOU ឆ្នាំ២០០០ ស្តីពីព្រំដែនគោក និង MOU ឆ្នាំ២០០១ ស្តីពីព្រំដែនទឹក គឺជាយុទ្ធសាស្ត្រម្តងសម្លុត ម្តងសរសើរ ឬបង្កើតភាពមិនទៀងទាត់ខាងអារម្មណ៍ ដើម្បីដាក់សម្ពាធឱ្យកម្ពុជាភ័យ ហើយព្រមចុះចាញ់ចរចាបែងចែកផលប្រយោជន៍ថាមពលបាតសមុទ្រតាមរូបមន្ត ដែលថៃ ចំណេញខុសខ្នាត។
បើតាមអ្នកជំនាញរូបនេះ ប្រសិនជាថៃ ប្រកាសលុបចោល MOU ឆ្នាំ២០០០ ជាឯកតោភាគីមែន តាមផ្លូវច្បាប់អន្តរជាតិ គឺនៅតែមានសុពលភាពដដែល ហើយទង្វើនេះនឹងធ្វើឱ្យថៃ បាត់បង់សិទ្ធិ និងភាពស្របច្បាប់លើឆាកអន្តរជាតិ ព្រោះវាបង្ហាញថាថៃ ជាប្រទេសមិនគោរពពាក្យសន្យា និងច្បាប់អន្តរជាតិ។
គួរជម្រាបថា បន្ទាប់ពីអនុម័តលុបចោលជាឯកតោភាគីនូវអនុស្សរណៈ នៃការយោគយល់គ្នាឆ្នាំ២០០១ ឬ MOU 44 ដែលជាយន្តការដោះស្រាយបញ្ហាតំបន់សមុទ្រត្រួតស៊ីគ្នារវាងកម្ពុជា និងថៃ មិនបានប៉ុន្មានសប្តាហ៍ផង នៅថ្ងៃទី១៨ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ គណៈកម្មាធិការពិសេសមួយរបស់ព្រឹទ្ធសភាថៃ បានបង្ហាញជំហររួមគ្នាជាឯកច្ឆន្ទ អំពាវនាវឱ្យមានការលុបចោលអនុស្សរណៈយោគយល់គ្នាឆ្នាំ២០០០ ដែលថៃ ហៅថា MOU 43 ដោយសម្អាងថា កិច្ចព្រមព្រៀងព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃនេះ មានចំណុចខ្វះខាតផ្នែកច្បាប់ ព្រមទាំងមិនដែលទទួលបានការអនុម័តជាផ្លូវការពីគណៈរដ្ឋមន្ត្រី ឬរដ្ឋសភារបស់ថៃ៕
